Casa Valentin

Francisco Romero Juan, bij iedereen bekend als "Paco Valentín", werd geboren op Ibiza op 10 maart 1946. Over een paar dagen wordt hij 80 jaar oud – een man die niet alleen bijna acht decennia eilandgeschiedenis heeft meegemaakt, maar deze ook mede heeft vormgegeven.

"Ibiza was vroeger heel rustig", herinnert Paco zich. "De mensen waren vriendelijker, respectvoller. Niet per se beter opgeleid, maar wel respectvoller." 's Ochtends begroette je elkaar met "Buenos días"; op straat stopte je even om een praatje te maken. "Tegenwoordig loopt iedereen gewoon voorbij", zegt hij met een vleugje weemoed. "Op het platteland is het nog anders, daar zijn de mensen van vroeger. Maar in de stad..."

Zakendoen zonder computers

Jarenlang werkte Paco in de autoverhuur – een bedrijf dat hij runde zonder computers, zonder telefoons, puur op zijn verstand. "Ik wist dat ik vier auto's moest afleveren. Ik noteerde de naam, het kamernummer in het hotel, en de klant wachtte op me. 's Avonds haalden we de auto's weer op. Alles zat in mijn hoofd."

De toeristen van toen – Engelsen, Fransen, Duitsers, Italianen – bleven zeven, veertien dagen, soms langer. "Ik had klanten die elk jaar terugkwamen. We waren bijna als familie. Ze vroegen altijd naar mijn ouders, hoe het met iedereen ging. Het was persoonlijker, niet zoals nu: auto pakken, betalen, tot ziens."

Tegenwoordig is alles anders. Toeristen blijven twee, drie, maximaal vier nachten. "Meer klanten, meer werk", legt Paco uit. "Vroeger had je een week voordat je de auto weer zag. Nu moet je hem elke dag schoonmaken, klaarmaken en afleveren. Meer stress. Maar", voegt hij er met een glimlach aan toe, "de jongeren zijn hier, we zijn er allemaal om de klanten goed van dienst te zijn. Zodat ze tevreden naar huis gaan en terugkomen."

Ook nu nog werkt Paco – met potlood en gum. "Als ik een fout maak, kan ik die gewoon uitgummen. Ik vind doorstrepen niet leuk", legt hij trots uit, terwijl hij zijn notitieblokjes laat zien. "De baas kan alles met de computer doen. Maar ik ben sneller met mijn potlood!"

De nachten in Mar Blau

In zijn jeugd was Paco een fervent danser. Zijn tweede thuis was de Mar Blau, een beroemde nachtclub vlakbij de windmolens – tegenwoordig kent men de plek vooral van het hostel erboven, maar daaronder bevond zich deze legendarische club.

"Dat was mijn tweede thuis", zegt Paco enthousiast. "We gingen elke avond dansen. We waren een groep vrienden, en sommigen van ons herinneren zich de avonturen in Mar Blau nog steeds."

De club begon om half elf, elf uur. Er waren fantastische optredens en geweldige muzikanten. Het orkest Los Zit speelde voor de dansvloer. Beroemde artiesten kwamen: Gina Baró , Dúo Dinámico en een fantastisch flamenco-ensemble – Los Toledanos, herinnert Paco zich.

"Overdag werkte ik, en vanaf tien uur 's avonds wachtte ik alleen nog maar tot ik weer kon gaan dansen." Hoe deed hij dat? "Soms ging ik met een half dichtgeknepen oog naar mijn werk, maar tegen de middag was ik weer fit. Tegenwoordig zou ik het geen vijf minuten volhouden! Maar toen was dat gewoon ons dagelijkse brood."

Ook in San Antonio waren er clubs: Ses Savines, La Isla Blanca en andere. "Zo was het leven: overdag werken, 's avonds feesten. En dat lukte ons!"

Winters op Ibiza

In de winter, als de toeristen weg waren, werd het rustiger. Maar de jongeren ontmoetten elkaar in Club Tánit, een legendarische dansclub die stond waar nu het Consell Insular staat – tegenover de ingang. "Er zijn daar heel wat huwelijken uit voortgekomen", lacht Paco.

Op zaterdag en zondag gingen we naar Las Vegas, waar een orkest speelde – in Calle del Mar, waar vroeger het Chinese restaurant Nadkin zat. "We gingen langs de bars, dansten, en de volgende dag moesten we weer aan het werk."

Een leven zonder spijt

Vandaag, op bijna 80-jarige leeftijd, kijkt Paco Valentín terug op een rijk en vervuld leven. Hij heeft de transformatie van het eiland meegemaakt – van de rustige, familiaire sfeer van de naoorlogse periode tot een internationale toeristische trekpleister. Hij mist de traagheid, het respect en de persoonlijke relaties van toen. Maar hij heeft geen problemen met het heden.

"Iedereen doet nu zijn eigen ding", zegt hij filosofisch. "Zolang ze je maar niet lastigvallen, is alles in orde."

En terwijl de wereld om hem heen steeds digitaler wordt, blijft Paco trouw aan zijn potlood en gum – een overblijfsel uit een tijd waarin een handdruk meer waard was dan een contract, en een vriendelijk "Buenos días" het begin kon zijn van een levenslange vriendschap.